محمد حسن خان اعتماد السلطنه
977
مرآة البلدان ( فارسى )
وقايع سال دويم سلطنت اعليحضرت شاهنشاه جمجاه دام ملكه و عز نصره مطابق سال هزار و دويست و شصت و پنج هجرى تخاقوىئيل تركى شب چهارشنبه بيستوپنجم شهر ربيع الثانى دو ساعت و دوازده دقيقه از شب گذشته آفتاب جهانتاب از برج حوت به حمل تحويل نمود . شرايط سلام خاص و عام دراين تحويل و عيد فيروزى دليل در دربار معدلت مدار به عمل آمد . دراين ايام ، مطلبى كه در انظار اولياى دولت گردون اقتدار اهميت داشت رفع فتنهء خراسان و محمد حسن خان سالار بود و همت بر اصلاح آن مفاسد مىگماشتند و چنانكه در وقايع سنهء هزار و دويست و شصت و چهار مسطور شد ، نواب و الا حشمة الدوله حمزه ميرزا عم شاهنشاه جمجاه با يار محمد خان افغان حكمران هرات به هرات مىشد و دربند فريمون ( قلعهء فريمون ) از جلوس همايون آگاهى يافته زيارت دستخط مبارك موجب سرافرازى و اطمينان نواب معظم اليه گرديد . ولى عساكر ايران را شوق شرفيابى خاكپاى فرقدسا و هواى وطن مألوف متوزع البال نمود و روبهطرف نيشابور و عراق نهادند . خلاصه نواب حشمة الدوله متوجه هرات گرديد در دو فرسخى غوريان ، در ارض شبش ، لشكرگاه قشلاقى اختيار نمود . زيرا كه درآن زمستان نزديكى جنگل و درختان سبب راحت اهل اردو بود . از نيمهء محرم تا اواخر ربيع الثانى اتراق كردند و يار - محمد خان از بابت ماليات هرات نقدا جنسا تقديم خدمات نموده چون